వర్షాకాలం వచ్చిందంటే దోమల బెడద పెరుగుతుంది. దీంతో మలేరియా, డెంగ్యూ, చికున్గున్యా వంటి వ్యాధుల ముప్పు కూడా ఎక్కువవుతుంది. ఈ మూడు వ్యాధుల్లోనూ జ్వరం, తలనొప్పి, ఒళ్లు నొప్పులు, నీరసం వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తాయి. అందుకే చాలామంది వీటిని ఒకటే అనుకుంటారు. కానీ వీటి కారణాలు, లక్షణాలు, చికిత్సలో కొన్ని ముఖ్యమైన తేడాలు ఉన్నాయి. అవేంటో తెలుసుకుందాం.
మలేరియా అనేది ప్లాస్మోడియం అనే పరాన్నజీవి వల్ల వచ్చే వ్యాధి. సోకిన ఆడ అనాఫిలిస్ దోమ కాటు ద్వారా ఇది వ్యాపిస్తుంది.
మలేరియా వచ్చినప్పుడు సాధారణంగా తీవ్రమైన జ్వరం, చలి, వణుకు, చెమటలు, తలనొప్పి, వికారం లేదా వాంతులు వంటి లక్షణాలు కనిపించవచ్చు. కొంతమందిలో జ్వరం ఒక నిర్దిష్ట వ్యవధిలో వచ్చి తగ్గుతూ ఉండవచ్చు.
మలేరియాను నిర్ధారించేందుకు రక్త పరీక్షలు చేస్తారు. వ్యాధి నిర్ధారణ అయిన తర్వాత వైద్యులు సూచించే యాంటీ-మలేరియల్ మందులతో చికిత్స అందిస్తారు.
డెంగ్యూ అనేది డెంగ్యూ వైరస్ వల్ల వచ్చే వ్యాధి. సోకిన Aedes దోమల ద్వారా ఇది వ్యాపిస్తుంది. ఈ దోమలు పగటి సమయంలో కూడా కుట్టే అవకాశం ఉంటుంది.
డెంగ్యూ వచ్చినప్పుడు అకస్మాత్తుగా అధిక జ్వరం, తీవ్రమైన తలనొప్పి, కళ్ల వెనుక నొప్పి, కండరాలు, కీళ్లలో నొప్పులు, చర్మంపై దద్దుర్లు వంటి లక్షణాలు కనిపించవచ్చు.
కొన్ని సందర్భాల్లో డెంగ్యూ తీవ్ర రూపం దాల్చి రక్తస్రావం లేదా ఇతర సమస్యలకు దారితీయవచ్చు. అందువల్ల డెంగ్యూ అనుమానం ఉంటే వైద్యుల పర్యవేక్షణ చాలా ముఖ్యం.
చికున్గున్యా కూడా Aedes జాతి దోమల ద్వారా వ్యాపించే వైరల్ ఇన్ఫెక్షన్.
ఈ వ్యాధిలో అకస్మాత్తుగా జ్వరం రావడంతో పాటు తీవ్రమైన కీళ్ల నొప్పులు ప్రధానంగా కనిపిస్తాయి. కండరాల నొప్పులు, తలనొప్పి, చర్మంపై దద్దుర్లు కూడా ఉండవచ్చు.
చికున్గున్యాలో కీళ్ల నొప్పులు కొంతమందిలో జ్వరం తగ్గిన తర్వాత కూడా చాలా కాలం కొనసాగవచ్చు. దీనికి ప్రత్యేక యాంటీవైరల్ చికిత్స సాధారణంగా ఉండదు. లక్షణాల ఆధారంగా వైద్యుల సూచన మేరకు చికిత్స అందిస్తారు.
మలేరియా: చలి, వణుకుతో కూడిన జ్వరం ప్రధానంగా కనిపించవచ్చు.
డెంగ్యూ: అధిక జ్వరం, తీవ్రమైన తలనొప్పి, కళ్ల వెనుక నొప్పి, ఒళ్లు నొప్పులు వంటి లక్షణాలు కనిపించవచ్చు.
చికున్గున్యా: జ్వరంతో పాటు తీవ్రమైన కీళ్ల నొప్పులు ప్రధానంగా ఉంటాయి.
అయితే ఈ లక్షణాలు అందరిలో ఒకే విధంగా ఉండకపోవచ్చు. కాబట్టి లక్షణాలను బట్టి మాత్రమే వ్యాధిని నిర్ధారించుకోవడం సరికాదు. అవసరమైన రక్త పరీక్షలు చేయించుకుని వైద్యుల సలహా తీసుకోవాలి.
వర్షాకాలంలో దోమల ద్వారా వచ్చే వ్యాధులను నివారించడానికి ఇంటి పరిసరాల్లో నీరు నిల్వ ఉండకుండా చూసుకోవాలి. నీటి కంటైనర్లు, ట్యాంకులు, కూలర్లు, పాత టైర్లు వంటి వాటిలో నీరు నిల్వ కాకుండా జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలి.
దోమల నివారణకు రిపెల్లెంట్లు ఉపయోగించడం, దోమతెరలు వాడటం, శరీరాన్ని పూర్తిగా కప్పే దుస్తులు ధరించడం వంటి జాగ్రత్తలు పాటించాలి.
వర్షాకాలంలో జ్వరం వచ్చినప్పుడు అది సాధారణ వైరల్ ఫీవర్ అని భావించి నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు. ముఖ్యంగా అధిక జ్వరం, తీవ్రమైన నీరసం, నిరంతర వాంతులు, శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది, రక్తస్రావం వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తే వెంటనే వైద్య సహాయం తీసుకోవాలి.
ముఖ్యంగా: డెంగ్యూ అనుమానం ఉన్నప్పుడు వైద్యుల సలహా లేకుండా ఆస్పిరిన్, ఐబుప్రోఫెన్ వంటి మందులు తీసుకోకండి. ఏ మందు వాడాలో వైద్యుల సూచన మేరకే నిర్ణయించుకోవాలి.
గమనిక: మలేరియా, డెంగ్యూ, చికున్గున్యా లక్షణాలు పరస్పరం పోలి ఉండవచ్చు. సరైన నిర్ధారణ కోసం వైద్య పరీక్షలు అవసరం. ఈ సమాచారం సాధారణ అవగాహన కోసం మాత్రమే.